دوره 23، شماره 4 - ( 12-1404 )
جلد 23 شماره 4 صفحات 388-375 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Beheshti S S, Rahimi nasab P, Shirzadi A. Modeling the Health Literacy Status of Yasouj Citizens. J Sch Public Health Inst Public Health Res. 2026; 23 (4) :375-388
URL: http://sjsph.tums.ac.ir/article-1-6412-fa.html
URL: http://sjsph.tums.ac.ir/article-1-6412-fa.html
بهشتی سیدصمد، رحیمی نسب پژوان، شیرزادی آرزو. مدلسازی وضعیت سواد سلامت شهروندان شهر یاسوج. مجله دانشکده بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی. 1404; 23 (4) :375-388
1- گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران ، sbeheshty@yu.ac.ir
2- گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
2- گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
چکیده: (35 مشاهده)
مقدمه: با استناد بر تحقیقات مختلف داشتن آگاهی و اطلاعات در رابطه با سلامت می تواند بر میزان و وضعیت سلامتی افراد اثر گذار باشد. از آنجا که این آگاهی و اطلاعات به نوعی در سازه ای به نام سواد سلامت قابل اندازه گیری است، مطالعه حاضر به بررسی سطح سواد سلامت شهروندان شهر یاسوج پرداخته، و تاثیر برخی متغیرهای زمینه ای را بر آن بررسی می کند.
روش کار: این پژوهش به روش کمی و با شیوه پیمایش انجام شد. جامعه آماری شامل شهروندان بالای 20 سال شهر یاسوج بود. حجم نمونه با استفاده از جدول نمونه‌گیری لین 384 نفر برآورد شد و برای افزایش دقت به 400 نفر افزایش یافت. نمونه‌ها با روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه استاندارد سواد سلامت ایرانیان (HELIA) شامل 33 گویه در پنج بعد خواندن، دسترسی، فهم و درک، ارزیابی و تصمیم‌گیری و کاربرد بود. اعتبار ابزار از طریق اعتبار همگرا و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS 23 و برای آزمون فرضیه‌های اصلی از مدلسازی معادلات ساختاری واریانس‌محور در نرم‌افزار Smart PLS 4 استفاده شد.
نتایج: بر اساس یافته ها نزدیک به 13% پاسخگویان سواد سلامتی در حد ناکافی، نزدیک به نیمی در حد نه چندان کافی، یک سوم در حد کافی و تنها کمتر از 6% اعضا سواد سلامت در حد عالی دارند. متغیر سن اثری منفی بر سواد سلامت دارد و افراد با تحصیلات بالاتر، سواد سلامت بالاتری را هم تجربه می کنند. جنسیت و وضع تاهل و نیز دارایی تاثیر معناداری بر سواد سلامت جامعه آماری ندارند. در مجموع متغیر سن و تحصیلات می توانند 9/8 % از واریانس سواد سلامت را تبیین کنند البته این مقدار به تفکیک جنسیت برای گروه مردان برابر با 7/13% و برای گروه زنان برابر با 4/4% هست، که نشان می دهند دو متغیر تحصیلات و سن اثر تعیین کننده تری بر سواد سلامت مردان دارند.
نتیجه گیری: پرسشنامه استاندارد سواد سلامت ایرانیان با اندکی تغییر جزیی همچنان می تواند به عنوان سنجه ای کارآمد برای پدیده سواد سلامت استفاده شود. همچنین به نظر می رسد وضعیت سواد سلامت شهروندان یاسوجی در حد مطلوب نیست (5/62 %در حد ناکافی و نه چندان کافی) و لزوم بررسی دلایل آن و اتخاذ سیاست ها و اجرای برنامه هایی که این وضعیت را در مسیر مثبتی قرار دهد ضروری هست.
روش کار: این پژوهش به روش کمی و با شیوه پیمایش انجام شد. جامعه آماری شامل شهروندان بالای 20 سال شهر یاسوج بود. حجم نمونه با استفاده از جدول نمونه‌گیری لین 384 نفر برآورد شد و برای افزایش دقت به 400 نفر افزایش یافت. نمونه‌ها با روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه استاندارد سواد سلامت ایرانیان (HELIA) شامل 33 گویه در پنج بعد خواندن، دسترسی، فهم و درک، ارزیابی و تصمیم‌گیری و کاربرد بود. اعتبار ابزار از طریق اعتبار همگرا و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS 23 و برای آزمون فرضیه‌های اصلی از مدلسازی معادلات ساختاری واریانس‌محور در نرم‌افزار Smart PLS 4 استفاده شد.
نتایج: بر اساس یافته ها نزدیک به 13% پاسخگویان سواد سلامتی در حد ناکافی، نزدیک به نیمی در حد نه چندان کافی، یک سوم در حد کافی و تنها کمتر از 6% اعضا سواد سلامت در حد عالی دارند. متغیر سن اثری منفی بر سواد سلامت دارد و افراد با تحصیلات بالاتر، سواد سلامت بالاتری را هم تجربه می کنند. جنسیت و وضع تاهل و نیز دارایی تاثیر معناداری بر سواد سلامت جامعه آماری ندارند. در مجموع متغیر سن و تحصیلات می توانند 9/8 % از واریانس سواد سلامت را تبیین کنند البته این مقدار به تفکیک جنسیت برای گروه مردان برابر با 7/13% و برای گروه زنان برابر با 4/4% هست، که نشان می دهند دو متغیر تحصیلات و سن اثر تعیین کننده تری بر سواد سلامت مردان دارند.
نتیجه گیری: پرسشنامه استاندارد سواد سلامت ایرانیان با اندکی تغییر جزیی همچنان می تواند به عنوان سنجه ای کارآمد برای پدیده سواد سلامت استفاده شود. همچنین به نظر می رسد وضعیت سواد سلامت شهروندان یاسوجی در حد مطلوب نیست (5/62 %در حد ناکافی و نه چندان کافی) و لزوم بررسی دلایل آن و اتخاذ سیاست ها و اجرای برنامه هایی که این وضعیت را در مسیر مثبتی قرار دهد ضروری هست.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
بهداشت عمومی
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
