Journal of School of Public Health and Institute of Public Health Research

other ارزیابی ریسک سلامت خاک شهری آلوده به عناصر بالقوه سمی مبتنی بر مدل تصادفی (مورد مطالعه: شهر همدان) Health Risk Assessment of Urban Soils Contaminated with Potentially Toxic Elements Based on a Stochastic Model (Case Study: City of Hamedan) بهداشت عمومی Public Health پژوهشي Research زمینه و هدف: اولویت‌بندی عوامل کنترلی در مدیریت ریسک سلامت عناصر سمی خاک به‌منظور کاهش پیامدهای بالقوه بهداشتی از اهمیتی زیادی برخوردار است. لذا، این پژوهش با هدف تعیین اولویت عوامل کنترلی در مدیریت ریسک سلامت عناصر آرسنیک، سرب، کادمیم و نیکل خاک شهری همدان در سال 1402 انجام یافت. روش کار: در مجموع 108 نمونه خاک سطحی شهری از کاربری‌های مختلف برداشت و محتوی عناصر در آن‌ها با استفاده از ICP-OES تعیین شد. همچنین، ریسک‌های غیرسرطان&rlm;زا و سرطان‌زا مبتنی بر مدل قطعی و تصادفی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج: میانگین مقادیر شاخص‌های ریسک غیرسرطان‌زایی و سرطان‌زایی عناصر مبتنی بر مدل قطعی برای هر دو گروه سنی کودک و بزرگسال به‌ترتیب نشان‌دهنده ریسک غیرسرطان‌زایی کم و سطوح ریسک سرطانی متوسط بود. توزیع احتمال شاخص ریسک غیرسرطان‌زایی نشان داد که 100% از مقادیر ریسک برای ساکنان در محدوده "کم" بوده است. به‌علاوه، توزیع احتمال شاخص ریسک سرطان‌زایی نشان داد که 5/14% از مقادیر ریسک برای کودکان در محدوده "زیاد" و 100% مقادیر ریسک برای بزرگسالان در محدوده "متوسط" بوده است. نتایج تحلیل حساسیت نشان داد که میزان ورود خاک به بدن، زمان و فرکانس قرار گرفتن در معرض خاک آلوده و عناصر آرسنیک و نیکل مهم‌ترین عوامل کلیدی مؤثر بر ریسک سلامت در منطقه مورد مطالعه بوده‌اند. نتیجه‌گیری: کنترل منابع انتشار و پایش منظم و دوره&rlm;ای محتوی عناصر آرسنیک و نیکل در خاک و ترغیب شهروندان در خصوص افزایش سطح بهداشت فردی (به&rlm;ویژه در کودکان) از جمله شستشوی مکرر دست‌ها با هدف کاهش جذب عناصر برای حفظ سلامت عمومی توصیه می‌شود.   Background and Aim: Prioritizing control factors in the health risk management of toxic elements in soil is essential for reducing potential adverse health effects. Therefore, this study aimed to identify and prioritize the key control factors involved in the health risk management of arsenic (As), lead (Pb), cadmium (Cd), and nickel (Ni) in urban soils of Hamedan, Iran, in 2023. Materials and Methods: A total of 108 urban surface soil samples were collected from different land-use types. Concentrations of potentially toxic elements were determined using inductively coupled plasma optical emission spectrometry (ICP-OES). Non-carcinogenic and carcinogenic health risks were assessed using both deterministic and stochastic approaches. Results: Based on the deterministic model, the mean hazard index (HI) and total carcinogenic risk (TCR) values for both children and adults indicated low non-carcinogenic risk and moderate carcinogenic risk levels, respectively. The probability distribution of non-carcinogenic risk demonstrated that 100% of the risk values for residents were within the low-risk range. Furthermore, the probability distribution of carcinogenic risk revealed that 14.5% of the risk values for children fell within the high-risk category, whereas 100% of the risk values for adults were classified within the moderate-risk category. Sensitivity analysis indicated that soil ingestion rate, exposure duration, exposure frequency, and arsenic and nickel concentrations were the most influential factors affecting health risks in the study area. Conclusion: Control of emission sources, along with regular monitoring of arsenic and nickel concentrations in soil, is strongly recommended. In addition, promoting personal hygiene practices among residents, particularly children, including frequent hand washing to reduce elemental intake, may contribute substantially to the protection of public health.   خاک سطحی, آلاینده‌های خطرناک, ارزیابی ریسک سلامت, پارامترهای مواجهه, شبیه‌سازی مونت کارلو Surface Soil, Hazardous Pollutants, Health Risk Assessment, Exposure Parameters, Monte Carlo Simulation 255 276 http://sjsph.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-288&slc_lang=other&sid=1 Soheil Sobhanardakani سهیل سبحان اردکانی s_sobhan@iau.ac.ir No Nayereh Sadat Hosseini نیره السادات حسینی No